Szkoła Łacińska zbudowana w 1352 r. przez Wielkiego Mistrza Winricha von Kniprode, od XVI wieku do 1864 roku pełniła rolę szkoły, w której uczono początków łaciny. Jest ona przykładem budowli sprzężonej z rytmem fortyfikacji miejskich z okresu średniowiecza.
Analiza zachowanych pozostałości architektonicznych dowodzi, że budynek wzniesiono w epoce średniowiecza. Budynek został doszczętnie zniszczony w czasie pożaru miasta w 1899 r. i odbudowany w 1900 r. jako typowy magazyn.
W 1945 r. budynek ponownie spłonął i przez długie lata stał jako ruina. Po pożarze ocalały jedynie dolne partie murów średniowiecznych od strony Nogatu oraz częściowo zachowana w niepełnej wysokości gotycka partia zachodnia. Wykorzystano ją w latach siedemdziesiątych jako podstawę dla powstałego tu wówczas tarasu widokowego dostępnego od strony miasta przez nową klatką schodową.
W latach 70-tych rozpoczęto odbudowywanie Szkoły Łacińskiej. Wprawdzie dokumentacja odbudowy została sporządzona w 1971 r., jednakże prace budowlane prowadzone przez Pracownię Konserwacji Zabytków, ze względu na brak pieniędzy, ograniczono do częściowej odbudowy, dobudowy schodów i wstawienia drzwi.
- Starania związane z kompleksową odbudową średniowiecznego obiektu czyniono od lat. Z uwagi na brak środków finansowych oraz piętrzące się trudności związane z odbudową zabytku, prace budowlane odkładano z roku na rok. – podkreśla zastępca Burmistrza Miasta Malborka Maciej Rusek. - W roku 2010 z sukcesem pozyskano środki unijne w wysokości 8 mln zł na realizację projektu „Odbudowa i wprowadzenie nowych funkcji na terenie Szkoły Łacińskiej w Malborku”. Był to milowy krok w kierunku ratowania zabytku. W dalszej kolejności miasto uzyskało dodatkowe dofinansowanie w wysokości 1,5 mln zł w ramach programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ostatnim czasie Malbork otrzymał także środki finansowe z programu Kultura+ (ok. 280 tys. zł) na wyposażenie mediateki, która będzie jedną z funkcji obiektu.
Pozyskane z różnych źródeł środki finansowe umożliwią powstanie nowoczesnego centrum oświatowo-kulturalnego ze skomputeryzowaną biblioteką, naukowo-technicznym centrum edukacji, obserwatorium astronomicznym oraz edukacyjnym ośrodkiem rzemiosła dawnego. Będzie to wyjątkowy obiekt w województwie pomorskim, zaaranżowany w klimacie nawiązującym do historii miasta, a jednocześnie będący nowoczesnym, łamiącym wszelkie stereotypy centrum dla dzieci i młodzieży, zapewniającym dostęp zarówno do wiedzy i nauki, ale również rozrywki na wysokim poziomie.
Jedną z funkcji Szkoły Łacińskiej będzie Multicentrum - interaktywne centrum edukacji, którego celem jest uzupełnienie wiedzy proponowanej w tradycyjnym systemie nauczania. Centrum stanowi środowisko innowacyjne zarówno pod względem organizacji przestrzennej, jak i możliwości technologicznych. Służy całej społeczności (różnym sektorom, grupom wiekowym, etc.). Stanowi miejsce spotkań i wymiany doświadczeń dla dzieci i dorosłych z różnych środowisk, wypełnia istniejącą w systemach szkolnych lukę w zakresie edukacji technologicznej, poszerzając zakres oddziaływania na dzieci, uczniów, nauczycieli i dorosłych poprzez wiele działań multimedialnych.
Uzupełnieniem oferty będą:
- „Tempora et Mores” - Edukacyjny ośrodek rzemiosła średniowiecznego będący poszerzeniem i uzupełnieniem oferty edukacyjnej, a nawiązujący do tradycji miejsca i kontekstu pokrzyżackiego Zamku malborskiego. Sprawdzone wzorce w postaci realizowanych przez najważniejsze europejskie muzea, scenariuszowych zajęć obejmujących otwarte warsztaty poświęcone wybranym rzemiosłom, stanowią w tej mierze naturalną i bardzo atrakcyjną propozycję.
- Mediateka - nowoczesna, całkowicie skomputeryzowana biblioteka familijna, z wielostanowiskowym dostępem do Internetu i katalogów on-line. Zbiory tradycyjne - książki, gazety, czasopisma, uzupełniać będą tzw. non-books, czyli media elektroniczne: płyty CD, multimedia, kasety VHS, płyty DVD, gry komputerowe.
- Mini obserwatorium astronomiczne, którego działalność ma na celu pobudzenie młodzieży do zainteresowania się naukami przyrodniczymi (w szczególności astronomią) i nowymi technologiami (w tym techniką komputerową). W ramach obserwatorium organizowane będą zajęcia edukacyjne dla dzieci ze szkół podstawowych, gimnazjalnych, ponadpodstawowych.
- Sala wielofunkcyjna oraz powierzchnia wystawiennicza przystosowana do projekcji filmów, spotkań, konferencji, pogadanek itp. Sala będzie dostosowana do organizacji spotkań na ok. 200 os.
W trakcie prac nad zabytkowym obiektem okazało się, że pod powierzchnią ziemi znajdują się niezinwentaryzowane mury średniowieczne, których przebieg koliduje z projektowanymi ścianami budynku Szkoły Łacińskiej. Pragnąc uratować odkryte relikty średniowieczne Miasto dokonało szeregu prac konserwatorsko-archeologicznych, kosztem przesunięcia zakończenia inwestycji w czasie. Koniecznym stało się przeprojektowanie budynku, czego konsekwencją była rezygnacja z najniższego poziomu w celu wyeksponowania zachowanych fragmentów murów średniowiecznych. Bryła i elewacja zewnętrzna obiektu nie uległa znaczącym zmianom. Udało się również zachować wszystkie planowane funkcje obiektu.
- W chwili obecnej wykonywany jest stan surowy, którego zamknięcie przewidywane jest na jesień 2013 r. – relacjonuje zastępca Burmistrza Miasta Malborka Maciej Rusek. - Do końca bieżącego roku przewidywane jest wykonanie wszystkich przyłączy mediów. Wykonane zostaną prace konserwatorskie odkrytych murów, a także prace dotyczące rewitalizacji fragmentu murów obronnych przyległych do Szkoły Łacińskiej. W okresie zimy przewidywane są roboty wewnątrz obiektu. Wiosną 2014 r. Wykonawca zamierza zakończyć roboty budowlane wokół budynku Szkoły Łacińskiej - tarasy, oświetlenie - i wykonać pozostałe prace zagospodarowania terenu – parking oraz chodniki. Oddanie do użytku Szkoły Łacińskiej zbiegnie się z finalizowaniem prac związanych z odbudową pozostałej nierekonstruowanej dotychczas części murów miejskich, na które miasto otrzymało dofinansowanie z Programu Litwa-Polska-Rosja 2007-2013. Odbudowana szkoła i zrewitalizowane mury miejskie będą stanowiły piękne uzupełnienie panoramy miasta. Środki zaangażowane na prace związane z rewitalizacją miejskich murów obronnych kształtują się na poziomie 2 mln zł.
Realizacja projektu „Odbudowa i wprowadzenie nowych funkcji na terenie Szkoły Łacińskiej w Malborku” będzie miała istotny wpływ na społeczność lokalną, kulturę, turystykę oraz ekonomię obszaru otaczającego Szkołę Łacińską.
Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013 oraz środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Dodatkowe dofinansowanie na wyposażenie części obiektu uzyskano z programu Kultura+.
Relacja TvMalbork: SZKOŁA ŁACIŃSKA W BUDOWIE (ZWIASTUN)
